Een peuter die ontbijt maakt voor een knuffel, een kleuter die de dokter speelt of een kind dat met houten figuren een eigen dorp bouwt: het lijkt eenvoudig spel, maar er gebeurt vaak van alles in die kleine verhalen. Het beste speelgoed voor rollenspel geeft kinderen vooral ruimte om zelf te bedenken, na te doen en opnieuw te proberen. Niet met een vast einddoel, maar op hun eigen manier en tempo.
Speelgoed dat op verschillende manieren gebruikt kan worden, kan bovendien in verschillende fases interessant blijven. Een speelkeuken wordt een restaurant, daarna een bakkerij en misschien later een plek waar een pop naar bed wordt gebracht. Met een paar zorgvuldig gekozen materialen ontstaat er vaak al een wereld vol spel.
Wat gebeurt er tijdens rollenspel?
Rollenspel is doen alsof. Kinderen bootsen dagelijkse momenten na die zij zien en meemaken: koken, boodschappen doen, bellen, verzorgen, bouwen of muziek maken. Daarbij verzinnen ze woorden, rollen en kleine gebeurtenissen. Soms spelen ze samen, soms juist heerlijk alleen.
Tijdens dit soort spel komen bekende situaties, woorden en handelingen opnieuw voorbij. Wanneer kinderen samen spelen, kunnen ook beurt nemen, overleggen en rekening houden met elkaar onderdeel van het spel worden. Dat betekent niet dat ieder spelmoment leerzaam hoeft te zijn. Juist het vrije, ongedwongen karakter maakt fantasiespel zo fijn.
Speelgoed hoeft daarbij niet precies voor te schrijven hoe ermee gespeeld wordt. Een kassa met geluiden kan bijvoorbeeld uitnodigen tot ander spel dan een eenvoudige kassa zonder vaste effecten. Wat past, hangt af van de interesse van je kind en de manier waarop het ermee speelt.
Beste speelgoed voor rollenspel per leeftijd
De leeftijd op de verpakking is een handig vertrekpunt, maar kijk ook naar waar je kind nu plezier aan beleeft. Is het vooral kijken en nadoen? Of worden er al hele verhalen verteld? Kies altijd speelgoed dat past bij de ontwikkelingsfase en volg de aanwijzingen van de fabrikant, zeker bij losse onderdelen.
Voor jonge peuters: herkenbaar en eenvoudig
Jonge kinderen beginnen vaak met nabootsen. Een houten telefoon, een zachte pop, een kleine set met houten groenten of een eenvoudig serviesje sluit aan bij momenten die zij herkennen. Een pop kan worden gevoerd, ingestopt of meegenomen in de kinderwagen. Een knuffel krijgt een kopje denkbeeldige thee.
Je kunt beginnen met een overzichtelijke selectie speelgoed, bijvoorbeeld een houten lepel, kommetje, pannetje en enkele speelgroenten. Ook eenvoudige voorwerpen kunnen tijdens het spel steeds iets anders voorstellen. Een blokje kan bijvoorbeeld een koekje, telefoon of trein worden.
Ook zachte materialen hebben hun plek in fantasiespel. Een knuffel kan bijvoorbeeld een personage worden in een verhaal of onderdeel zijn van rustig spel en een avondritueel. Laat vooral ruimte voor het verhaal dat je kind zelf bedenkt.
Voor kleuters: verhalen en samenspel
Wanneer kinderen meer verhalen in hun spel gaan verwerken, kunnen een speelkeuken, winkeltje, dokterskoffertje of gereedschapsset nieuwe mogelijkheden bieden. Kinderen koppelen handelingen aan elkaar: eerst boodschappen doen, daarna koken en vervolgens de maaltijd serveren.
Speelvoedsel kan bijvoorbeeld worden gecombineerd met een speelkeuken, marktkraam of picknick. Brood, fruit, groente en een pannetje zijn al genoeg om verschillende situaties na te spelen.
Ook figuren, dieren en voertuigen kunnen onderdeel worden van allerlei verhalen. Een houten dier kan vandaag klant in een winkel zijn en morgen passagier in een bus.
Voor oudere kleuters: een eigen wereld bouwen
Oudere kleuters combineren vaak verschillende soorten speelgoed. De poppenkamer staat naast de garage, de dieren gaan naar de markt en met een houten muziekinstrument wordt er muziek gemaakt voor een feestje. Speelsets met poppen, gebouwen, accessoires en voertuigen kunnen daarbij op verschillende manieren worden gecombineerd.
Een set bouwblokken kan hierbij verrassend goed werken. Blokken worden een huis, een brug, een balie of een dierenverblijf. Voeg een paar figuren toe en de bouwwerken kunnen onderdeel worden van het rollenspel. Dit is ook een fijne keuze als je speelgoed zoekt dat verschillende leeftijden in een gezin samen kunnen gebruiken.
Kies speelgoed dat ruimte laat voor eigen ideeën
Bij het kiezen van speelgoed voor rollenspel kun je kijken naar hoeveel verschillende spelmogelijkheden het biedt. Denk bijvoorbeeld aan bekertjes, doekjes, mandjes, blokken, dieren en eenvoudige figuren. Zulke voorwerpen kunnen binnen verschillende verhalen een andere rol krijgen.
Let bij kleine accessoires altijd op de leeftijdsaanduiding en waarschuwingen voor kleine onderdelen. Lees ook waar je op kunt letten bij het herkennen van veilig kinderspeelgoed. Kies speelgoed dat past bij de leeftijd en vaardigheden van je kind. Denk ook na over hoe je het speelgoed bewaart. Een mand, bak of vaste plek kan helpen om verschillende onderdelen bij elkaar te houden en later weer terug te vinden.
Duurzaam kiezen zonder dat het ingewikkeld wordt
Wie duurzamer wil kiezen, kan onder andere kijken naar levensduur, materiaal, repareerbaarheid en of speelgoed later kan worden doorgegeven. Houten speelgoed kan een optie zijn, maar ook speelgoed van andere materialen kan lang meegaan.
Kijk naar stevigheid, afwerking en of speelgoed op verschillende manieren gebruikt of aangevuld kan worden. Ook tweedehands speelgoed of speelgoed ruilen met familie kan een optie zijn.
Duurzamer kiezen betekent ook niet automatisch dat je plastic speelgoed moet vermijden. Verschillende materialen kunnen praktisch zijn, afhankelijk van hoe en waar het speelgoed wordt gebruikt. De vraag is vooral: past dit bij het spel van mijn kind en verwachten we dat het vaker gebruikt gaat worden?
Zo nodig je rollenspel uit in huis
Je hoeft geen complete speelhoek te bouwen. Een lage tafel, een kleed of een hoekje naast de keuken kan al genoeg zijn. Je kunt af en toe speelgoed wisselen, bijvoorbeeld door tijdelijk speelgroenten en servies neer te zetten en op een ander moment knuffels met een dierenartsset.
Je kunt het spel voorzichtig op gang brengen door iets open te vragen: “Mag ik iets bestellen?” of “Waar slaapt de beer vannacht?” Daarna hoef je niet de leiding te nemen. Wacht vervolgens even af en kijk hoe je kind het spel verder vormgeeft.
Samen opruimen hoort er ook bij, al lukt dat niet altijd zonder hulp. Geef ieder soort speelgoed een vaste plek: figuren in een mand, accessoires in een bakje en grotere onderdelen op een plank. Met vaste plekken voor verschillende onderdelen is het bovendien makkelijker om het speelgoed later weer bij elkaar te vinden.
Een cadeau dat meegroeit met het verhaal
Wie speelgoed voor rollenspel cadeau geeft, kan kijken naar de interesses van het kind en niet alleen naar de leeftijdsaanduiding. Voor een kind dat graag voor knuffels zorgt, kan een pop of houten servies een mooi gebaar zijn. Voor een kleine bouwer passen figuren en blokken misschien beter dan een uitgebreide speelset.
Speelgoed voor rollenspel hoeft niet uitgebreid te zijn. Een paar voorwerpen die aansluiten bij de interesse en leeftijd van je kind kunnen al op verschillende manieren in het spel terugkomen. Kijk daarom niet alleen naar een complete speelset, maar vooral naar wat je kind graag nadoet, verzint en combineert.
